Vlekken en bultjes heeft iedereen!
Ze komen in alle soorten, mate en maten voor, kunnen tijdelijk of permanent aanwezig zijn, geen hinder geven of juist erg lastig zijn. De meeste vlekjes en bultjes zijn hooguit ontsierend maar verder onschadelijk. Toch kan het om esthetische of medische nodig zijn vlekjes en bultjes te verwijderen. Een schoonheidsspecialist kan u adviseren en in het geval van bijvoorbeeld een steelwratje dit ook verwijderen maar in de meeste gevallen is verwijdering werk voor specialisten. Overleg dus altijd met de huisarts voor een verwijzing naar dermatoloog of andere huidspecialist. Lees hier meer over de verschillende soorten en het ontstaan van pigmentvlekken.

 

Sproeten

Sproeten (efeliden) komen vooral op jonge leeftijd voor op door de zon beschenen huidgedeelten. Lichtere huidtypes zullen eerder sproeten vertonen en logischerwijs komen ze zomers meer voor dan ’s winters. In feite zijn het pigmentophopingen in de huid. Mensen met veel sproeten hebben dan ook niet minder pigment dan mensen met weinig of geen sproeten alleen de pigmentverdeling is wat minder egaal. Hierdoor is de lichte huid rondom de sproeten wat gevoeliger voor verbranding door uv-straling. Veel mensen vinden dat sproeten iemand een vrolijk uiterlijk geeft, helaas worden degenen met veel sproeten daar zelf niet altijd vrolijk van. Het is echter vrijwel onmogelijk om er iets aan te doen. Blekende middelen richten doorgaans vooral een hoop schade aan. Lekker laten zitten, genieten van een fris en vrolijk ogend gezicht en een goed zonnebrandmiddel ter voorkoming van erger gebruiken is dan ook het enige dat rest.


Moedervlekken

Een moedervlek (neavus) is een plaatselijk en scherp begrensde pigmentophoping. De vlekken zijn in aanleg aangeboren maar ontstaan meestal pas in de jeugd. Vaak zijn ze als licht bultje voelbaar. Ook de beharing kan afwijken van het omliggend weefsel Juist vanwege het woekerende karakter zal een arts niet snel een moedervlek verwijderen. Als het noodzakelijk is, bijvoorbeeld omdat er altijd een BH-bandje overheen schuurt, kan een moedervlek chirurgisch verwijdert worden. Er moet wel rekening worden gehouden dat verwijderen altijd een littekentje achterlaat en met het feit dat een moedervlek terug kan komen.

Hoewel moedervlekken in principe goedaardig zijn kunnen sommige kwaadaardig worden. Wanneer in een moedervlek een verandering zichtbaar is; de vlek gaat bloeden, wordt ineens groter of verandert van kleur, dan is een bezoek aan de huisarts zeer raadzaam.

 

Ouderdomsvlekken

Bij het ouder worden vindt een verandering plaats in de verdeling van het pigment. Vooral op plaatsen die regelmatig bloot staan aan uv-straling zoals het gezicht en de handen, kunnen daarbij lichtbruine verkleuringen ontstaan die ouderdoms- of levervlekken worden genoemd. Deze ouderdomsvlekken (chloasma) zijn mogelijk licht ontsierend maar kunnen geen kwaad. Behandeling is niet mogelijk. Soms zijn binnen deze vlekken nog andere veranderingen waarneembaar zoals meer of juist minder beharing en comedo’s ("mee-eters" door talgvorming) Deze laatste kunnen door de schoonheidsspecialist verwijderd worden.

 

Zwangerschapsmasker

Een zwangerschapsmasker (chloasma gravidarum) ontstaat in samenhang met hormonale veranderingen tijdens de zwangerschap, maar kan ook door het gebruik van de anticonceptiepil ontstaan. Vooral op het voorhoofd, de wangen, de slapen, rondom de ogen en op de bovenlip is een matig begrensde vorm van pigmentatie waarneembaar. Wanneer de hormoonspiegel is hersteld  zal de pigmentatie vanzelf verdwijnen (dit kan zelfs tot 1 jaar na de bevalling duren) Om het ontstaan of verergeren van een zwangerschapsmasker te voorkomen zal uv-straling vermeden moeten worden. Ook het gebruik van een sunblock, spf20 of hoger, kan hierbij helpen.

 

Vetbulten

Onderhuidse vetbulten (lipomen) ontstaan door een woekering van het onderhuids vetweefsel. Ze voelen aan als elastische knobbels die onder de huid verschuifbaar zijn tussen de onderlaag en de bovenliggende huid. Lipomen zitten vaak op de schouders, rug, armen en benen maar kunnen overal voorkomen. De oorzaak is onbekend en hoewel ze beslist geen kwaad kunnen, is chirurgisch verwijderen mogelijk.

 

Wratten

Gewone wratten (verruca vulgares) komen vaak voor. Meestal zitten ze groepsgewijs op handen en voeten. Mensen met sterk transpirerende voeten blijken een wat grotere vatbaarheid te hebben. Voetwratten kunnen zeer pijnlijk zijn doordat ze in de voet gedrukt worden, ze worden dan ook nog wel eens verward met een likdoorn. Wratten zijn goedaardige huidgezwellen veroorzaakt door een virus (het humaan pappilliomavirus ofwel HPV) en zijn dan ook zeer besmettelijk. Bij gezonde mensen zal een wrat binnen ongeveer twee jaar spontaan verdwijnen omdat men dan voldoende afweerstoffen heeft opgebouwd. Als iemand niet of onvoldoende in staat is afweerstoffen tegen HPV te vormen, blijven de wratten aanwezig en moet van buitenaf worden ingegrepen.

De meest voorkomende behandeling is die met vloeibare stikstof (-195°C) door de huisarts of dermatoloog. Ook wegbranden (coaguleren), aanstippen met zuren of uitlepelen zijn mogelijkheden. Er zijn veel huismiddeltjes bekend die de wratten zouden doen verdwijnen, denk aan het inwrijven met de binnenkant van tuinboonschillen of ochtendurine. In wezen berusten al deze middelen op het voorkomen van verdere verspreiding door desinfectie van het getroffen gebied.  Uitbreiding door herbesmetting voorkomen door middel van desinfectie is ook heel goed mogelijk met de Courtin Antiseptische Pure Tea Tree Oil. Stip hiervoor 3 x daags met een in olie gedrenkt wattenstaafje alle wratten aan. Deze methode werkt ook uitstekend bij de behandeling van waterwratjes (molluscum contagiosum).

 

Waterwratjes

Deze kleine zachte ronde wratjes (molluscum contagiosum) komen vaak voor bij kinderen en zijn zeer besmettelijk. Ze worden ook wel 9 maands-wratjes genoemd en zullen uiteindelijk vanzelf verdwijnen. Omdat kinderen gaan krabben of peuteren, kunnen ze wel gemakkelijk geïnfecteerd raken en zo voor een verergering van het probleem zorgen. 2 x Daags aanstippen met Pure Tea Tree Oil zorgt dat de aandoening beperkt blijft en voorkomt littekenvorming.

 

Ouderdomswratten

Ouderdomswratten (verruca senilis) lijken erg op gewone wratten maar worden niet door het HPV veroorzaakt. De oorzaak ligt bij een veranderde/ vertraagde huidvernieuwing. Hierbij ontstaat plaatselijk een grote hoeveelheid verhoornde cellen die een wratachtig oppervlak vertonen. Ze komen vooral voor op de romp en het gelaat. Ook deze wratten zijn goedaardig maar worden vaak wel als ontsierend ervaren. Een huisarts of dermatoloog kan ze vrij eenvoudig met een scherpe lepel wegkrabben.

 

Steelwratjes

Steelwratjes (fibromen) zijn geen echte wratjes maar kleine goedaardige bindweefselgezwellen. Ze zijn meestal huidkleurig maar kunnen ook bruinachtig zijn. Er zijn verschillende vormen en oorzaken. Genetische aanleg speelt een rol, net als leeftijd maar ook schuring tegen bijv. kleding, kan een oorzaak zijn. Soms hebben ze een duidelijk waarneembaar steeltje. Ze komen vaak voor in de oksels of in de halshuid. Een steelwratje kan door de huisarts of dermatoloog verwijdert worden. Meestal wordt deze dan gewoon afgeknipt en met een pleistertje afgedekt zodat het wondje kan genezen. Ook de schoonheidsspecialist kan steelwratjes heel eenvoudig door middel van elektrocoalgulatie verwijderen. Met een luselektrode wordt het steeltje doorgebrand. Indien vooraf een beetje Emla-crème wordt aangebracht is dit vrijwel pijnloos en rest hooguit een klein korstje dat na enkele dagen verdwenen is.

 

Keloïd

Een keloïd is een woekering van littekenweefsel. Ze zijn te herkennen als dikwijls grillig gevormde, harde verhevenheden van de huid waarover geen normaal huidweefsel groeit. Aangeboren en erfelijke factoren spelen een rol bij de vorming. Keloïdvorming komt vooral voor bij mensen van het negroïde ras. Meestal ontstaat een keloïd vanuit een litteken maar ook een spontaan keloïd is mogelijk.

Behandeling is erg moeilijk omdat chirurgisch verwijderen vaak aanleiding geeft tot vorming van een nieuw keloïd. Keloïd is dan ook een contra-indicatie bij cosmetisch chirurgische ingrepen zoals een facelift. Ook bij het elektrisch epileren kunnen bij mensen met aanleg tot keloïdvorming kleine huidoneffenheden ontstaan.

 

Blaasjes

Blaasjes, ook wanneer deze jeuken, kunnen vele oorzaken hebben. Er kan sprake zijn van een, bij een ziektebeeld behorend, symptoom (bijv. waterpokken) De huisarts kan de juiste diagnose stellen. Veelvoorkomend zijn galbulten (urticaria.) Deze kenmerken zich door plotseling opkomende, jeukende, rode vlekjes en kleine, met vocht gevulde, blaasjes. Ze ontstaan o.a. door warmte (zonneallergie), kou, medicijnen (o.a. penicilline en acetylsalicylzuur = aspirine), voedingsmiddelen (schaaldieren, aardbeien),  aanraking van bepaalde planten (brandnetels), infecties of zelfs psychische factoren.

Bij een insectenbeet, penicilline-allergie maar ook bij overgevoeligheid voor bijvoorbeeld cosmetica  treedt een zwelling op die niet altijd jeukt maar vooral spanning en pijn geeft. Dit verschijnsel heet het Oedeem van Quincke en kan enkele uren tot dagen aanhouden. Soms is er alleen sprake van een grotere, wat rode zwelling, ook kan blaasjesvorming optreden.

Meestal zijn galbulten of zwellingen snel weer verdwenen maar ze kunnen ook langer aanhouden. Een uitgebreid (laboratorium-)onderzoek is mogelijk maar bij chronische urticaria is de oorzaak zelden vast te stellen.